تحولات کودکان

در این جلسه از بروزترین منابع در مورد تحولات حرکتی کودکان و اینکه شامل چه مراحلی است استفاده شده است.

-اولین نکته در مورد تحولات حرکتی این است که تحولات حرکتی کودکان با هم متفاوت هستند و شبیه به اثر انگشت می مانند و رشد حرکتی کودکان بسیار با هم متفاوت است.

our nature lies in movement complete calm is death

منظور از این جمله چیست؟طبیعت ما در حرکت است،سکون محض یعنی مرگ. منظور ما از حرکت شامل حرکت جسمانی،فکری و تمام اون ده موردی که در جلسه دوم عنوان شد،می باشد واگر کسی این حرکت ها را نداشته باشد یعنی مرگ،و اما مرگ از نظر روان شناختی انواع مختلفی دارد.و نکته دیگری در این مبحث این است که تحول در بحران اتفاق می افتد و اگر بحرانی وجود نداشته باشد رشدی نیست.گفته شد که حیات انسان در حرکت است اما این حرکت نقاط ضعفی دارد و امکان توقف وجود دارد یعنی ظاهرا فرد حرکت می کند اما ساکن است و در بحران ها تثبیت شده است.

-مراد ما از حرکت در ابتدا حرکت جسمانی است و این حرکت جسمانی زمینه رشد برای دیگر حرکات را فراهم می کند

Learning to move and moving to learn_

-یک کودک نوپا و تازه به راه افتاده به طور متوسط می تواند از پیچیده ترین روبات های دنیا پیشی بگیرد.روبات ها نمی توانند به پای تنوع و انعطاف پذیری سازگار رفتارهای حرکتی ای که در روز توسط یک کودک 18 ماهه انجام می شود،برسند

-آنچه نوزادان دارند و ربات ندارد،توانایی تولید انواع بی پایان رفتارهای انعطاف پذیر متناسب با محدودیت های شرایطی ست که در آن قرار می گیرند

-مهارت های حرکتی نوزادان با تغییر بدن و محیط آنها بهبود می یابد.برخلاف روبات ها،یادگیری نوزادان در پس زمینه رشد مستمر رخ می دهد.

مروری بر مطالب

-استراتژی این است که بر 10 موضوع کلی علم رشد تمرکز شود.و این ده موضوع در سه بخش اتفاق می افتند:1.حرکت بدنمند2.اقدام درونی شده3.تعامل فرهنگ محور

 (حرکت بدنمند)Embodied movement

1-موضوع فعالیت اتفاقی و کارکرد آن باتشریح رفتارهای خودمختاری که از جنین،نوزاد و وکودک در حین خواب وبیداری سر می زند،بررسی می شود.با اینکه فعالیت اتفاقی است اما نقش حیاتی درفرایند رشد دارد.

2-یکی از سؤالات قدیمی و همچنان مرتبط از جانب پژوهشگران رشد،ارتباط میان رفتارهای مشابهیکه در سنین مختلف روی می دهد،می باشد.در اینجا سه روش درک پیوستگی رشد پیشنهاد می شود:اجداد و پیش سازها،پیشینه های تاریخی و رفتارهای پایه.

3-تغییرپذیری درون فردی هم یک مساله و هم یک نوید برای پژوهشگران رشد می باشد.در حوزه رشد حرکتی تغییر پذیری بین فردی جزئی جدایی ناپذیر از رشد است که می تواند ناهماهنگی در کنترل حرکتی را نشان دهد،پیامد طبیعی پایداری پویا باشد و مواد خام برای انتخاب، صلح و نواوری در رفتار فراهم کند.

4-گذر زمان حاکی از رشد است اما پژوهشگران از مساله کلیدی اینکه چگومه زمان در تغییرات رشد سهم دارد،طفره رفته اند.به جای برخورد با زمان به عنوان یک مکانیزم رشد،پیشنهاد میشود که پژوهشگران توالی رویدادهایی که تجربه و تغییرات درون زا در بدن و سیستم عصبی را تشکیل می دهند،کمی سازی نمایند.

5-سازگاری و تنوع رشد:تمام نظریه پردازان در ده سال اخیر عنوان می کنند که رشد بدنمند است.رفتار حرکتی شامل حرکت بدن می شود اما بدن به طور پیوسته در حال تغییر است و هیچ دو بدنی یکسان نیستند.تغییرات کوتاه مدت در بدن،چالشهای بیومکانیکی برای کنترل حرکتی مطرح می کند و تنوع بلندمدت میان بدنها نیازمند این است که رشد منعطف و سازگار باشد.

 (اقدام درونی شده)Embedded action

6-رشد در خلا اتفاق نمی افتد، نوزادان و کودکان در یک محیط فیزیکی رشد پیدا می کنند و یادگیری از طریق عمل شامل کاوش در محیط می شود،گاهی از دور و گاهی از نزدیک.

7-رفتار کارآ(رفتار اثر بخش) نیازمند برنامه ریزی و نوآوری پیشرفته و یا به عبارت دیگر،کنترل آینده نگر است.برنامه های غیرمنعطف حرکتی در یک محیط متغیر استاندارد جوابگو نیستند.کنترل آینده نگر اغلب مستلزم یک سلسله استراتژی های حرکتی،شامل تدوین اولیه یک برنامه عملیاتی،اصلاح برنامه در مواجهه با شرایط احتمالی غیرمنتظره و ایجاد برنامه جدید در صورت عدم موفقیت استراتژی های اولیه است.

-ارزش تکلیف:یعنی بچه ها چیزهایی یاد می گیرند که در زندگی از آن ها استفاده کنند.

8-چگونه کودکان در یک شرایط معین می توانند کاری که می توانند یا نمی توانند انجام دهند را تشخیص دهند؟ما استدلال می کنیم که احتمال انجام یک عمل بستگی به تناسب بین وضعیت فعلی بدن و محیط دارد.از انجا که بدن و محیط به طور مستمر در حال تغییر هستند،هزینه انجام عمل هم مستمراُ در حال تغییر است.کودکان از طریق ادراک و تعمیم هزینه اعمالشان یادمی گیرند که عمل مناسب را انتخاب نمایند.این فرایند شامل یادگرفتن یادگیری می شود و نه یادگرفتن راه حل های ثابت.

-تفاوت بین فراشناخت و فرایادگیری:فراشناخت یعنی خودآگاهی(در زمینه سرعت یادگیری،چگونه یادگرفتن و...)اما فرایادگیری همان تعریف فراشناخت به علاوه اینکه در بافت فرهنگی،اجتماعی،هیجانات،باورهاو...قرار می گیرد(یعنی فراشناخت در این بافت ها قرار می گیرد).انسان هایی که فرایادگیری دارند خردمند می شوند و انسان هایی که فراشناخت دارند باهوش می شوند.هر انسان باهوشی خردمند نیست اما هر انسان خردمندی باهوش است.

تحولات دوران بارداری(جنینی)

-مرحله جنینی از هشت هفتگی تا تولد است.

-ما در رشد دو اصل اساسی داریم:1.اصل سری-پایی 2.اصل مرکزی-پیرامونی

-دوره جنینی طولانی ترین دوره پیش از تولد است.ارگانیسم در این مرحله در حال رشد و تکمیل شدن می باشد و از نظر اندازه بزرگ می شود.

تحولات جسمانی

-هفته8:وزن جنین 2گرم و قد5/2 سانتی متر.بدن نسبتا شکل گرفته است ،چشم ها از یکدیگر دور هستند ،جنین قادر به حرکت می شود.     –هفته12:وزن 19 گرم و قد 8 سانتی متر.اندام های تناسلی خارجی کاملا شکل گرفته اند و جنسیت قابل تشخیص است ،شنیدن صدای تپش قلب(از طریق استتوسکوپ) ،ریزه کاری های نهایی صورت می پذیرد(ناخن انگشتان دست وپا،جوانه های دندان)        -هفته16:وزن 100گرم و قد11 سانتی متر. چشم،گوش و بینی ظاهر طبیعی به خود می گیرند، استخوان ها واضح می شوند ،قرار گرفت کلیه ها در جای خود.            –هفته20: وزن300 گرم و قد 5/18 سانتی متر. حرکات جنین انقدر قوی شده است که مادر می تواند آن را احساس کند. ،پدیدار شدن کرک در سراسر بدن که به آن ورنیکس می چسبد و مانع خشک شدن پوست می شود

سه ماه سوم جنینی

1-رسیدن به سن زنده ماندن بین هفته 22 تا 26      2-مغز به رشد خود ادامه می دهد و قشر مخ که محل هوش انسان است بزرگتر می شود.       3-شکل گیری شخصیت آغاز می گردد.

تراتوژن:هرگونه عامل محیطی که در طول دوره ی پیش از تولد موجب آسیب به ارگانیسم شود.میزان آسیب به چند مؤلفه بستگی دارد:1-مقدار 2-وراثت 3-همراهی چندیدن عامل 4-سن. در دوره جنینی صدمه تراتوژن ها معمولا جزئی است(به جز مغز،چشم واندام های تناسلی).لزوما آسیب تراتوژن ها فوری و ظاهری نیست.

سایر تراتوژن ها:1-مصرف دارو در دوره بارداری 2-تاثیرات مصرف مواد مخدر 3-تاثیر سیگار بر ارگانیسم 4-مصرف الکل 5-بیماری های عفونی 6-سرخچه

بررسی مقالات-تاثیر شرایط روانی مادر بر جنین

1-یافته ها نشان داد که رابطه معنا داری بین فشار روانی  مادر در دوران بارداری و وزن نوزاد و نمره ی آپگار دقیقه ی اول و همچنین قد و اندازه ی دور سر نوزاد و طول مدت بارداری وجود دارد.

2-اضطراب شدید با تعدادی از نقایص جسمانی شایع نیز ارتباط دارد:مانند لب وکام شکافته،تنگی باب المعده

3-شناسایی نقش عوامل تنش زای دوران بارداری در ابتلای کودکان به اختلال کاستی توجه و بیش فعالی

دیدگاه عمر

 

دیدگاه عمر دارای چهار مؤلفه است: 1-رشد کاملا شکل پذیر است 2-رشد مادام العمر است(از زمان قبل از انعقاد نطفه تا زمان مرگ) 3-رشد چند بعدی است 4-رشد چند موقعیتی است.

در گذشته اعتقاد بر این بود رشد در سه جنبه شناختی،اجتماعی و جسمانی رخ می دهد اما امروزه رشد تمام یازده مؤلفه و موضوعات اساسی که در جلسه پیش مطرح شد را در برمیگیرد

_رشد چند موقعیتی:رشد تحت تاثیر نیروهای متعدد و تاثیرگذار برهم قرار دارد،این تاثیرات گسترده را می توان در سه طبقه سازمان داد: 1-تاثیراتی که تاریخ بر انسان می گذارد 2-تاثیرات ناهنجاری 3-تاثیرات مربوط به سن

دوره های سنی تحولی

1-دوره بارداری: وقتی لانه گزینی شکل بگیرد بارداری آغاز می شود و شامل سه مرحله تخمک بارور،رویانی و جنینی است

الف-مرحله تخمک بارور:در دو هفته اول باروری به طول می انجامد.وقایع این دو هفته اول ظریف و نامطمئن هستند.

انواع بارداری:1-بارداری پوچ:در این بارداری قلب کودک شکل نگرفته است   2-بارداری پرخطر:لوله فالوپ دچار پارگی شود.دو لوله فالوپ وجود دارد که کار هدایت تخمک برای لانه گزینی را بر عهده دارند.اگر یک لوله دچار پارگی شود 50 درصد کاهش احتمال بارداری رخ می دهد.

ب-مرحله رویانی(3 تا پایان هفته 8):در طول این شش هفته،اغلب تغییرات سریع پیش ازتولد صورت می گیرند،به طوری که شالوده تمام ساختارهای بدن واندام های درونی چی ریزی می شود و مرحله حساس ومهمی است.اگر مادر بتواند این مرحله را دریک مکان آرام بگذراند خطر رفع می شود.

ج-مرحله جنینی(از ابتدای هفته9 تا پایان38 هفتگی):نکته جالب در این مرحله این است که در ماه پنجم بارداری تمام کودکان 10 جفت دندان دارن به محض اینکه ماه پنجم تمام می شود رشد دندان متوقف می شود وانتقال پیدا می کند به شش یاهفت ماه بعد از تولد.سرعت رشد دندان ها متناسب است.از ماه6 به بعد ابتدا دو دندان پایین شروع به درامدن می کنند بعد دو دندان بالا و دندان های نیش بالا به همین ترتیب در می ایند و در پایان دو سالگی 20 دندان در می آیند.

 البته از هر 1000 نوزاد 3 نوزاد اول از بالا دندان در می آورند.

جنین بیست هفته ای را می توان به وسیله صداها تحریک و همین طور برانگیخته کرد و اگر پزشک با استفاده از فتوسکوپی داخل رحم را نگاه کند جنین در کمتر از یک صدم ثانیه به سمت نور می رود و دست ها را جلوی صورت می گیرد.همچنین از این طریق می توان در این هفته وزن و قد کودک را اندازه گرفت در پایان هفته بیستم قد 2/3 سانتی متر و وزن 9 گرم است و جنین یک انسان کامل هست.

_نکته:اگر در دوران بارداری مادر خواب باشد و جنین بیدار،بلافاصله جنین شروع به لگد زدن می کند.

در دوران جنینی آب میان بافتی دختران3/1 برابر بیشتر از پسران است.

_نکته:کسانی که دوقلو هستند در شکم مادرشان طوری قرار گرفتند و کیسه های آمنیونی ان ها در جهتی است که پایین تنه یکدیگر را نمی توانند ببینند.

_جنین یک میلین بار جابجا می شود ولی بند نام نمیپیچد و پاره نمی شود

2-نوزادی:ماه اول تولد را نوزادی می گویند   3-نوباوگی:دو سال اول زندگی

4-کودکی اولیه:2 تا 6 سالگی          5-کودکی ثانویه:6تا 11 سالگی

6-نوجوانی اولیه:11 تا 15 سالگی    7-نوجوانی ثانویه:15 تا 23 سالگی(بخاطر وقفه هایی که در شکل گیری هویت افتاده نوجوانی تا 20 یا 23 سالگی ادامه می یابد)

8-دوره جوانی:20 یا 23 تا 40 سالگی .دوره مهمی است که تمام حکومت ها به ان اهمت می دهند و دوره تثبیت نیز می گویند. سه مؤلفه مهم در این دوره ،تسهیل ازدواج،شغل و تسهیل مسکن است که اگر این سه مؤلفه اتفاق نیفتند جامعه دچار بحران می شود.  9_میانسالی:40 تا 60 یا65 سالگی

10-دوره سالخوردگی

تحولات دوره بارداری(رویانی)

تحولات فیزیولوژیک

دروه رویانی بین 3 تا 8 هفتگی  حاملگی ادامه دارد.در هفته اول این دوره،دیسک رویانی سه لایه از سلول ها را تشکیل می دهد:1-اکتودرم(لایه بیرونی)2-مزودرم(لایه میانی)3-اندودرم(لایه درونی).

تحولات جسمانی

-هفته سوم:جنین دارای سر ودم است و در کیسه آب شناور است.  –هفته چهارم:اساس کار قلب و دستگاه خون و گوارش شکل می گیرد.  –هفته پنجم:دست ها و پاها جوانه می زنند.

-هفته ششم:مغز،چشم،کبد و گوش ها در حال رشد هستند.   –هفته هفتم:صورت وچشم ها،بینی ،لب ها،زبان و اولین نشانه های دندان واستخوان  شکل میگیرد.   –هفته هشتم:انگشتان دستها و مفاصل و حرکت عضلات.

تحولات مغزی

در حدود سه هفته اول قسمت هایی از مغز و نخاع تشکیل میشوند.

تحولات ذهنی،هیجانی،شناختی،اجتماعی

-حواس:پایه های ارگان ها برای درک محرک های محیطی در دوره رویانی گذاشته میشود.مانند حس چشایی(هفته هشتم)،رشد گوش ها(هفته اول)،عصب بینایی(هفته7 تا10 )

-بعد از اتمام دوره رویانی هنگامی که صورت شکل میگیرد بعضی جلوه های هیجانی ناشی از حرکت های لب زبان فیلمبرداری شده است.(هفته14 )در شش ماهگی جنین اخم میکند و از صدای بلند یکه میخورد.

-یادگیری و تداعی و حافظه                     -حمایت های اجتماعی

نکات کاربردی

-اهمیت دوره رویانی و مراقبت

-تراتوژن ها

-افزایش اطلاعات

-دوری از استرس هیجانی

-واکسینه شدن کامل و آزمایش

 

_منابع معرفی شده توسط دکتر شیوندی جهت مطاله بیشتر:

-کتاب تجارب نزدیک به مرگ

-کتاب جنین هم خاطره دارد

-کتاب روانشناسی دین نوشته دیوید ام وولف ترجمه محمد دهقانی-انتشارات رشد

-کتاب روانشناسی دین براساس رویکرد تجربی اثر برنارد اسپیکا و...ترجمه محمد دهقانی

-کتاب روانشناسی دین از دیدگاه ویلیام جیمز از مسعود آذربایجانی

-کتاب روانشناسی مدرسه از دکتر شیوندی